• dowolny czas spłaty kredytu, nawet do 50 lat
• kredyty hipoteczne o korzystnym oprocentowaniu
• kredytowanie nawet do 100% wartości inwestycji
• szeroki wybór walut, m.in.: CHF, PLN, EUR, USD, GBP, SEK
• brak opłat za zmianę waluty, wcześniejszą spłatę kredytu
• możliwość karencji w spłacie kredytu hipotecznego
• ubezpieczenie od ryzyka utraty pracy

• atrakcyjny poziom marż i oprocentowania
• wysoka kwota kredytu – aż do 3 000 000 zł
• szybka decyzja kredytowa
• pomoc Doradcy w załatwieniu formalności
• wcześniejszej spłaty zadłużenia
• długiego okresu spłaty – aż do 30 lat
• finansowania do 90% kosztów zakupu / wartości nieruchomości

Kredyt na dom, dom na kredyt

W żargonie bankowym nie istnieje pojęcie kredytu na budowę domu. Ubiegając się o środki na taki cel będziemy starali się o tzw. kredyt budowlano-hipoteczny lub po prostu kredyt hipoteczny (mieszkaniowy), itp. Dla banku budowa domu, to po prostu jeden z celów finansowania inwestycji. Jednak w odróżnieniu od kredytów, gdzie celem jest jedynie zakup nieruchomości, np. mieszkania na rynku wtórnym, kredyt na budowę domu charakteryzuje się pewnymi unikatowymi rozwiązaniami. Przede wszystkim, przy takich kredytach banki stosują najczęściej wydłużony okres karencji i wykorzystania kredytu. Oznacza to, że przez pewien czas po uruchomieniu kredytu nie trzeba spłacać do banku całej raty kapitałowo-odsetkowej, a jedynie same odsetki. Dzięki temu można tak zaplanować budowę, aby koszty raty kredytu nie obciążały zbytnio budżetu domowego w okresie samej budowy. W ten sposób kredyt zostaje spłacany dopiero po wybudowaniu i wprowadzeniu się do domu. Innym ważnym atrybutem takich kredytów jest to, że wypłacane są one najczęściej w transzach. Co powoduje, że koszty odsetkowe nie są od razu płacone od pełnej kwoty uzyskanego kredytu, a jedynie od tej części, która została uruchomiona. Należy też zaznaczyć, że procedura ubiegania się o taki kredyt wymaga zgromadzenia dużo większej ilości dokumentów niż przy zwykłym kredycie (łącznie z wykonaniem dodatkowej wyceny).

Na co zwrócić uwagę

Przymierzając się do kredytu na budowę domu należy zwrócić uwagę na dużo więcej czynników niż w przypadku zwykłego kredytu na zakup mieszkania. Oprocentowanie, ubezpieczenia czy prowizje nie różnią się od kredytów na zakup. Wpływ na te parametry mają wysokość kwoty kredytu, posiadany wkład własny i w wielu wypadkach wysokość uzyskiwanych dochodów. Ważną rzeczą w przypadku posiadania wkładu własnego jest to, że bardzo duża część banków za takowy uzna wartość posiadanej już działki. Dlatego warto zastanowić się czy wzięcie kredytu na 100% wartości nie spowoduje konieczność poniesienia dodatkowych kosztów w postaci ubezpieczenia wkładu własnego.

Kolejną istotną rzeczą jest sposób rozliczenia się z bankiem z pożyczonych pieniędzy. Część banków stosuje najbardziej formalny wymóg, czyli przedstawienie faktur potwierdzających przeznaczenie tych pieniędzy na budowę. Najczęściej na 50% lub 60% pożyczonych środków. Całe szczęście nie na 100%, ponieważ budowa to nie tylko wydatki na materiały budowlane. To w bardzo dużej części koszty ponoszone na robociznę, czyli fachowców. Najlepszym sposobem rozliczania pieniędzy jest policzeni kosztów faktycznie wykonanych prac. Może się to odbyć poprzez inspekcję na budowie pracowników banku lub rzeczoznawcy, ale także zdjęcia wykonane przez kredytobiorcę potwierdzające postępy prac czy wpisy w dzienniku budowy.

Dodatkowe kwestie

Przy staraniach się o kredyt na budowę domu systemem gospodarczym, warto uwzględnić to, ile czasu dany bank daje na wybudowanie. W większości przypadków nie może to trwać dłużej niż 24 miesiące. Jednak w kilku bankach dopuszczalny jest nawet 36 miesięczny okres budowy.

Ważną kwestią jest również kosztorys inwestycji. Przy jego opracowywaniu nie należy zbytnio przesadzić w żadną stronę. Jeśli bank uzna szacowania za zawyżone lub zaniżone, to może odmówić przyznania finansowania lub postawi wymóg wniesienia środków własnych w wysokości wymaganej do dokończenia budowy.

Tomasz Maciejewski
doradca finansowy Domu Kredytowego Notus

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w zeszłym roku 20% polskich gospodarstw domowych były to rodziny, w których dzieci wychowywane są przez tylko jednego rodzica. Mimo że stanowią tak liczną grupę, banki nie są im zbyt przychylne. Specjaliści portalu Hiponet.pl nie pozostawiają złudzeń: samotni rodzice niestety nie mogą liczyć na tak wysoki kredyt, jaki otrzymałaby para. – Z reguły samotny rodzic z jednym dzieckiem ma niższą zdolność kredytową niż dwójka rodziców z dwójką dzieci, oczywiście przy założeniu, że oboje rodziców pracuje. Wynika to z faktu, że koszt utrzymania dziecka, który jest brany pod uwagę przy staraniach o kredyt stanowi niewielką kwotę w stosunku do dochodów. W uproszczeniu można powiedzieć, że w większości przypadków jest on określany przez banki jako pewna nominalna kwota i im wyższe zarobki, tym ten koszt jako procent dochodów będzie niższy. Dlatego też przy dwóch dorosłych, pracujących osobach ich skumulowane dochody dają zazwyczaj większe możliwości jeżeli chodzi o tzw. zdolność kredytową, nawet przy dwójce dzieci – wyjaśnia Robert Wasilewski, szef portalu Hiponet.pl.

Dodatkowo niektóre banki mniej przychylnie patrzą na samotnych rodziców, ponieważ ryzyko utraty pracy przez jedną osobę jest większe niż w przypadku dwóch jednocześnie. – Ważną kwestią, zwłaszcza w bankach stosujących scoringową ocenę klientów, jest to, że samotny rodzic to jedyny kredytobiorca uzyskujący dochody, a więc z reguły otrzymuje gorszą punktację przy ocenie ryzyka kredytowego. Pociąga to za sobą często dodatkowe ubezpieczenia, które zwiększają ratę, a co za tym idzie obniżają zdolność kredytową – mówi Robert Wasilewski, Hiponet.pl

Wsparcie Rodziny

Na szczęście samotni rodzice mogą skorzystać z dopłat w ramach programu „Rodzina na swoim”. Obejmuje on osoby, które posiadają dziecko uczące się do 25 roku życia lub dziecko, które pobiera zasiłek pielęgnacyjny, bez względu na wiek. W ramach programu jego beneficjenci mogą przez osiem lat liczyć na dopłaty do odsetek. Podobnie jak w przypadku pełnych rodzin, nieruchomości w programie „Rodzina na swoim” nie mogą być większe niż 75 mkw. dla mieszkań i 140 mkw. dla domu jednorodzinnego. Podstawę naliczania dopłaty stanowi zaś mieszkanie o powierzchni 50 mkw. lub dom o powierzchni 70 mkw. Obowiązują także limity cenowe, różniące się w poszczególnych województwach.

Banki na odniesienie się do propozycji nadzoru mają czas do środy 11 sierpnia. – Wspólne stanowisko sektora na ten temat będziemy wypracowywać w poniedziałek – zapowiada Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes ZBP. – Pewne jest jedno, nie można wciąż ograniczać dostępu do kredytów mieszkaniowych, a z drugiej strony nie proponować, żadnych innych rozwiązań wspomagających popyt na rynku mieszkaniowym. Należy harmonizować działania ostrożnościowe z wspierającymi rynek mieszkaniowy – przekonuje Pietraszkiewicz.

Jak wynika z danych Gold Finance, przewagę kredytów walutowych w portfelu kredytów mieszkaniowych klientów detalicznych mają BNP Paribas Fortis (87 proc. udziału kredytów walutowych w portfelu kredytów na nieruchomości), Bank Nordea, DB PBC (ok. 85 proc.), DnB Nord (ok. 97 proc.), Getin Noble Bank, Millennium (82 proc., chociaż już nie oferuje walut), Raiffeisen Bank, Kredyt Bank, BPH, mBank i MultiBank (po 73 proc.). Jedynym bankiem, który nie przekroczył jak na razie wyznaczonego przez KNF limitu 50 proc. i jednocześnie chętnie udziela kredytów walutowych jest PKO BP. Ale i tutaj zapasu pozostało niewiele. Jak podaje PKO BP, na koniec I kwartału udział kredytów walutowych w całości mieszkaniowych wynosił w jego przypadku ok. 40 proc. Spore możliwości ma również BZ WBK, który kredytów w euro udziela bardzo ostrożnie i od niedawna. Pozostałe banki, jak np. Pekao, BGŻ, ING BSK, Euro Bank, Citi Handlowy, Lukas, czy Pocztowy, w warunkach zmienionej Rekomendacji S miałyby możliwości, ale jak widać po obecnej polityce, nie mają ochoty kredytować mieszkań w euro czy franku.

Kredyty walutowe przeważają też, gdy spojrzy się na wartość wszystkich kredytów na nieruchomości, jakie mają do spłacenia Polacy. Jak wynika z informacji Narodowego Banku Polskiego, na koniec czerwca na 251,4 mld zł kredytów na nieruchomości prawie 162 mld zł, czyli ponad 64 proc., przypadało na waluty. Obecnie kredyty walutowe mają ok. jednej czwartej udziału w nowej sprzedaży, choć wcześniej zdarzały się okresy, gdy ich udział sięgał 80 proc.

Halina Kochalska
Analityk Gold Finance

Powyższy tekst jest wyrazem osobistych opinii i poglądów autora i nie powinien być traktowany jako rekomendacja do podejmowania jakichkolwiek decyzji związanych z opisywaną tematyką. Jakiekolwiek decyzje podjęte na podstawie powyższego tekstu podejmowane są na własną odpowiedzialność.

Kredyt hipoteczny jest zobowiązaniem długoterminowym. Wielu osobom, które terminowo spłacają raty, po opłaceniu bieżących należności nie pozostaje wiele oszczędności. Tymczasem każdy czasem potrzebuje złapać oddech i zrobić sobie wolne. W takiej sytuacji można skorzystać z tak zwanych wakacji kredytowych, a więc karencji w spłacie kredytu. Jest to rozwiązanie pomocne w przypadku konieczności sfinansowania nieprzewidzianych lub ponadprogramowych wydatków lub po prostu kiedy aktualna sytuacja życiowa sprawia, że nie można opłacić raty.

Jakie wakacje ci przysługują?

Możliwość skorzystania z wakacji kredytowych jest zazwyczaj zapisana w umowie i nie trzeba za nią płacić. Ich długość i częstotliwość zależy od banku, w jakim posiada się kredyt. Zazwyczaj mogą one trwać od jednego do sześciu miesięcy. – Większość banków, która stosuje takie rozwiązanie dopuszcza możliwość niezapłacenia tylko jednej raty. Nieliczne banki, np. Bank Zachodni czy Pekao SA pozwalają na nieco dłuższą prolongatę spłaty. Nie wszystkie instytucje kredytujące umożliwiają jednak takie rozwiązanie. Wakacji kredytowych nie stosują BGŻ, Deutsche Bank, mBank czy Multibank – wyjaśnia Michał Krajkowski, analityk Domu Kredytowego Notus. Jeśli zaś chodzi o częstotliwość zawieszenia spłat, to w części banków wakacje kredytowe przysługują raz w roku, w innych natomiast jedynie raz lub dwa w całym okresie kredytowania. Niektóre instytucje kredytujące zezwalają na taką opcję jedynie w wyjątkowych okolicznościach, jak na przykład utrata pracy.

Nie ma nic za darmo…
Aby zawiesić spłatę rat kredytu wystarczy złożyć do banku wniosek o wakacje kredytowe. Należy jednak wcześniej sprawdzić, jak długo będzie on rozpatrywany. Czasem wystarczą dwa tygodnie przed terminem spłaty, a w niektórych przypadkach trzeba o tym pomyśleć nawet miesiąc wcześniej. Przed złożeniem prośby o przyznanie karencji warto jednak pomyśleć, czy rzeczywiście się ona opłaca. Często kredytobiorca zwolniony jest wówczas jedynie ze spłaty części kapitałowej raty, a odsetki nadal trzeba spłacać. – W przypadku kredytów w złotych, gdzie w początkowych ratach udział odsetek jest bardzo duży, zawieszenie spłaty kapitału spowoduje, że rata spadnie tylko o kilka procent, więc może to być tylko doraźne rozwiązanie – wyjaśnia specjalista DK Notus.

Co więcej zawieszone raty kiedyś trzeba będzie spłacić. Część banków oferuje po prostu wydłużenie okresu kredytowania o długość trwania wakacji. W niektórych zaś niezapłacone raty zostaną podzielone i doliczane do kolejnych rat, więc ich kwota będzie wyższa w kolejnych miesiącach. – Warto zapamiętać, że wakacje kredytowe to rozwiązanie powodujące, że łączny koszt kredytu wzrasta i z takiego rozwiązania należy korzystać rozważnie, uwzględniając jego zalety i wady – podsumowuje Michał Krajkowski.

DK Notus

Szwajcarska waluta drożeje już od połowy marca. Początkowo tendencja ta była dość łagodna. Przyspieszeniu uległa na początku maja. W połowie marca franka wyceniano na rynku międzybankowym na 2,637 zł. Dziś był droższy aż o ponad 40 groszy, czyli o 16 proc. Składają się na to dwa czynniki. Pierwszy to osłabienie złotego wobec wszystkich walut. W przypadku dolara sięga ono ponad 18 proc., choć w porównaniu do euro strata wynosi jedynie 7,5 proc. Drugi powód to bardzo dynamiczne umocnienie się szwajcarskiej waluty na światowym rynku. Jeszcze w lutym kurs euro wynosił 1,48 franka. Dziś dotarł do poziomu 1,34 franka, czyli był niższy o 9,5 proc. Wobec mocno niepewnej sytuacji na rynkach finansowych frank traktowany jest przez coraz większą część inwestorów jako bezpieczna waluta. Ponadto Szwajcarski Bank Centralny od kilku tygodni przestał dokonywać interwencji na rynku, zmierzających do powstrzymania aprecjacji franka. Interwencje te były bardzo skuteczne od początku roku do połowy marca i później do połowy maja. Gdy zostały zawieszone, euro staniało z 1,446 do 1,341 franka, czyli o ponad 7 proc. w ciągu czterech tygodni. W najbliższym czasie możemy liczyć jedynie na to, że Szwajcarzy znów zaczną osłabiać franka, a przynajmniej zapobiegać dalszemu jego umacnianiu się. Złoty bowiem znajduje się pod przemożnym wpływem sytuacji na rynkach światowych, zaś czynniki lokalne, związane z bardzo dobrą sytuacją polskiej gospodarki, nie robią na inwestorach żadnego wrażenia. Naszej walucie nie pomaga także atmosfera wokół państw naszego regionu. Niedawne odrzucenie przez rumuński Trybunał Konstytucyjny rządowego programu oszczędności budżetowych zdecydowanie pogorszył nastroje, co odbiło się niekorzystnie także na złotym.

Większość rat frankowych kredytów ratują niskie stopy procentowe

Z pewnością na notowania franka z niepokojem patrzą osoby spłacające kredyty mieszkaniowe w tej walucie. Liczba osób jest imponująca. Jak wynika z danych Związku Banków Polskich, ponad 90 proc. kredytów walutowych zaciąganych na mieszkania denominowana jest właśnie we franku szwajcarskim. Biorąc pod uwagę, że na koniec maja wartość kredytów walutowych przekraczała 147 mld zł, to na franki szwajcarskie przypada co najmniej 132 mld zł. W relacji do całości zadłużenia gospodarstw domowych na mieszkania, czyli 233,4 mld zł (koniec maja), jest to pula niemal 57 proc. W samej liczbie spłacanych kredytów udział kredytobiorców obsługujących zadłużenie we franku szwajcarskim jest zapewne niższy. Normą bowiem jest, że kredyty walutowe mają zazwyczaj wyższą średnią wartość. Na koniec I kw. 2010 r. liczba wszystkich czynnych umów kredytowych wynosiła 1 441 311 – wynika z danych ZBP.

Jak na razie wciąż na korzyść spłacających zadłużenie we franku grają niskie stopy procentowe w Szwajcarii. Obecnie 3-miesięczny Libor oscyluje w granicach 0,1-0,2 proc., podczas gdy w 2008 r., kiedy frank święcił triumfy popularności, Libor wynosił ok. 2,8-2,9 proc. Osoba, która pod koniec marca wzięła 300 tys. zł kredytu na 30 lat z marżą 1 pkt. proc. plus Libor (2,9 proc.), przy kursie 2,45 zł za franka i 5-proc. spreadzie miała w efekcie ratę w granicach 1490 zł. Dziś rata tego samego kredytu, nawet przy wyższym spreadzie i kursie CHF 3,08 zł, jest niższa, bo wynosi ok. 1340 zł. Wszystko dzięki niskim stopom procentowym. Obecnie 3-miesięczny Libor dla franka nie sięga nawet 0,2 pkt. proc. Osób, które taki sam kredyt brały w sierpniu 2008 r. przy historycznie niskim kursie franka wynoszącym 2 zł, nie ratują nawet niskie stopy procentowe. Spadek Liboru nie jest w stanie zneutralizować ponad 50 proc. wzrostu kursu waluty. Gdy w sierpniu 2008 r. nasz kredytobiorca miał pierwszą ratę w wysokości ok. 1440 zł, dziś musi już wyłożyć 1650 zł.

Halina Kochalska
Analityk Gold Finance,

Roman Przasnyski
Główny Analityk Gold Finance

Jeszcze do niedawna pokutowała powszechna opinia, że niemożliwe jest sprzedanie mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym, procedura i formalności są natomiast tak skomplikowane, że lepiej nawet nie próbować. Obecnie tego typu transakcje stają się coraz popularniejsze, a na rynku wyraźnie przybywa podobnych ofert, na które nie brak chętnych.

Pierwsze kroki

Osoba zamierzająca zbyć mieszkanie obciążone hipoteką, w pierwszej kolejności musi uzyskać zgodę banku, który udzielił jej kredytu. Konieczna jest także opinia instytucji o spłacanym zobowiązaniu. Wymaga jej również bank, który udzielił kupującemu kredytu na zakup zadłużonej nieruchomości. W treści takiej opinii muszą się znaleźć:
- wysokość kwoty, jaka ma zostać przelana (pozostałe zadłużenie)
- numer konta, na które maja trafić pieniądze od kupującego
- oświadczenie o udzieleniu zgody na wykreślenie hipoteki niezwłocznie po otrzymaniu wymaganych środków.

Istotna hipoteka

Niezwykle istotną sprawą w przypadku obciążonej kredytem nieruchomości jest wpis hipoteki do księgi wieczystej. Należy tu pamiętać, że docelowo nowa hipoteka może być wpisana po wykreśleniu starej, czyli gdy zobowiązania sprzedającego wobec jego banku zostaną uregulowane. – W akcie notarialnym transakcji kupna/sprzedaży musi znaleźć się zapis, że kwota nabycia nieruchomości będzie podzielona na dwie części. Pierwsza z nich trafi do banku, który kredytował nieruchomość, na spłatę długu, druga zaś – różnica między ceną zakupu a spłaconym kredytem – zasili konto sprzedającego – wyjaśnia Michał Krajkowski, DK Notus. Dopiero wówczas, kiedy z pieniędzy ze sprzedaży spłacony zostanie stary kredyt, będzie możliwe usunięcie hipoteki z księgi wieczystej. Po otrzymaniu wpłaty bank wydaje zaświadczenie, które kierowane jest przez nabywcę do sądu. Na tej podstawie dokonuje się wykreślenia hipoteki.

A co, jeśli…

…obecna wartość i cena nieruchomości są niższe, niż aktualne zadłużenie kredytu? Wówczas dochodzi do sytuacji, kiedy środki pozyskane ze sprzedaży nieruchomości nie są wystarczające na spłatę ciążącego na niej kredytu. Uniemożliwia to zwolnienie hipoteki. – Taka sytuacja może wynikać z dwóch przyczyn. Jedną z nich jest spadek wartości mieszkania. Jeśli jego zakup był finansowany w 100% z kredytu i wartość uległa obniżeniu, to prawdopodobnie aktualne zadłużenie przekracza bieżącą wartość. Druga z przyczyn może wiązać się z kredytami walutowymi. Jeśli kredyt był zaciągany po niższym kursie niż obowiązuje obecnie, to aktualne saldo również przewyższa wartość nieruchomości – tłumaczy Michał Krajkowski, DK Notus. Jak zatem poradzić sobie w takiej sytuacji? Osoba sprzedająca zadłużone kredytem mieszkanie musi pokryć tę różnicę ze środków własnych, co niekiedy uniemożliwia dokonanie transakcji.

Dalsze plany sprzedającego

Często zdarza się, że osoba sprzedająca daną nieruchomość obciążoną hipoteką planuje kupno innego mieszkania, także na kredyt. – Wówczas ważnym jest, by pamiętać o właściwej kolejności przeprowadzania tych operacji. W pierwszej kolejności musi być sprzedane dotychczasowe mieszkanie oraz spłacony dotychczasowy kredyt, a dopiero po tym może zostać uruchomiony nowy kredyt na zakup innej nieruchomości – wyjaśnia Michał Krajkowski, DK Notus. Wynika to ze sposobu liczenia zdolności kredytowej. Każde dodatkowe zobowiązanie (a kredyt hipoteczny zdecydowanie nim jest) obniża naszą zdolność kredytową, co może wpłynąć na negatywną decyzję banku w tej sprawie. Bank udzielający nowego kredyt musi mieć pewność, że dotychczasowe zobowiązania zostały spłacone. – Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy dochody klienta są na tyle wysokie, że pozwalają na jednoczesne obsługiwanie obydwu zobowiązań. Wówczas kolejność tych operacji nie ma znaczenia – dodaje Krajkowski.

Zaległości finansowe to nie przelewki. Niejedną dużą firmę niepłacący na czas kontrahenci potrafili doprowadzić do bankructwa. Pozornie niewielkie zobowiązania, gdy zgromadzi się ich dużo, mogą prowadzić do zatorów płatniczych. Przykładu nie trzeba szukać daleko. Jak pokazuje raport Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych „Procesy upadłościowe w Polsce” w 2009 roku niemal 700 firm ogłosiło upadłość. Największa część tej grupy (36%) to firmy budowlane. Upadły na fali kryzysu przede wszystkim z powodu utraty płynności finansowej. Zanim więc podpiszemy kontrakt, zlecenie czy umowę, warto sprawdzić komu oferujemy usługi i czy będzie on w stanie zapłacić za ich wykonanie. Nie kosztuje to wiele, a zabezpiecza nas przed groźnymi konsekwencjami. Skutecznie pomaga dbać o finanse firmy.

Jest to tym bardziej istotne w branży remontowo-budowlanej, gdzie ryzyko natrafienia na nieuczciwego lub nierzetelnego zleceniodawcę jest wyższe niż w innych branżach. Zawieramy tu często umowy słowne, nie spisujemy szczegółowych kontraktów. Tym bardziej, jeśli świadczymy usługi na małą skalę, a prace zlecają nam osoby prywatne. Jakże często w przypadku wymiany stolarki okiennej, położenia glazury czy postawienia ścian działowych korzystaliśmy z poleceń znajomych, a cała procedura załatwiania formalności polegała na wręczeniu gotówki do ręki. W takich okolicznościach nie jesteśmy w stanie odpowiednio wyegzekwować swoich wierzytelności. A wszelkie próby dochodzenia zaległych kwot po zakończeniu robót mogą trwać długo i nie zapewnić stuprocentowego zwrotu naszych pieniędzy.

Lepszym wyjściem będzie w tym przypadku trzymanie się maksymy „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Zanim więc zobowiążemy się do wykonania zlecenia, sprawdźmy swego kontrahenta. Najlepiej w biurze informacji gospodarczej. Dlaczego?

Rejestr dłużników to najlepszy i najszybszy sposób sprawdzenia finansowej wiarygodności osoby bądź firmy, z którą nawiązujemy współpracę – tłumaczy Edyta Szymczak, członek zarządu Rejestru Dłużników ERIF BIG S.A., jednego z trzech biur informacji gospodarczych działających na polskim rynku. – Dostęp do informacji zgromadzonych w naszym biurze można uzyskać przez specjalny internetowy serwis infoKonument.pl. Jego użytkownicy mogą sięgnąć do danych kilkuset tysięcy podmiotów, które zalegają z płatnościami na rzecz swoich kontrahentów. Za pośrednictwem serwisu możemy także sprawdzić, czy sami nie figurujemy na liście dłużników. To często okazuje się istotne, ponieważ obecność w rejestrze dłużników może wiązać się z wieloma dolegliwymi konsekwencjami, np. odmową udzielenia kredytu czy sprzedaży komórki na abonament – wyjaśnia Edyta Szymczak.

Dzięki nowej ustawie umożliwiającej wpisywanie dłużników przez osoby fizyczne, liczba podmiotów obecnych w BIG może się zwiększyć kilkukrotnie. Jeżeli więc mamy na uwadze stan naszych finansów, musimy nauczyć się z nich korzystać.

ERIF BIG SA

Na razie kredyt walutowy nie jest jeszcze masowy, ale nawet Związek Banków Polskich prognozuje, że wszystko zmierza w tym kierunku. ZBP przewiduje, że na koniec roku ich udział w sprzedaży dojdzie do ok. 40 proc. Jak wynika z raportu AMRON–SARFiN opracowanego we współpracy z ZBP, w I kwartale 2010 r. w walutach obcych sprzedanych zostało 22,6 proc. z 9,8 mld zł kredytów. Z kolei z bardziej aktualnych danych NBP z końca kwietnia wynika, że wartość zadłużenia gospodarstw domowych z tytułu kredytów na nieruchomości wzrosła (po uwzględnieniu wpływu efektu kursowego) o niecałe 2,4 mld zł. Około 670 mln zł z tego przypadło właśnie na waluty. Było to więc już prawie 29 proc. W poprzednich miesiącach udział ten oscylował wokół 20 proc.

Kto upiera się przy walutach i kogo mogłyby dotknąć obostrzenia KNF? Przede wszystkim osoby potrzebujące wysokich kredytów. Presja klientów na pożyczanie w złotych jest mniejsza, gdy niższa jest kwota kredytu. Gdy kredyt wzrasta, a wraz z nim powiększa się przepaść między wysokością raty kredytu złotowego i walutowego, rośnie też determinacja do zadłużenia się w walucie. Efekt? Gdy ktoś pożycza np. 400 tys. zł i więcej, rzadko chce słyszeć o kredycie złotowym – wynika z obserwacji doradcy finansowego Gold Finance. Nawet gdy procentowo różnice w racie kredytu złotowego są podobne dla 200 tys. zł i dla 500 tys. zł, to jednak efekt psychologiczny jest inny, gdy różnica w ratach wynosi 200-300 zł, a inaczej gdy 400 zł i więcej.

Polacy pożyczający do 200 tys. zł w imię niższego ryzyka są gotowi machnąć ręką na kredyty walutowe. Obecnie jest to całkiem spora grupa, bo średnia wartość kredytu w pierwszych trzech miesiącach roku wynosiła 202,6 tys. zł – podaje ostatni raport AMRON-SARFiN. Ale już w Warszawie za zakup mieszkania trzeba było zapłacić na początku roku średnio dwa i pół razy więcej, bo 499 994 zł – wynika z tego samego raportu.

Jak rozkładają się preferencje Polaków co do kredytów walutowych i złotowych, najlepiej pokazują też rynkowe statystyki. W I kwartale tego roku średni kredyt w walutach obcych był ponad dwukrotnie wyższy niż złotowy. Ten pierwszy wyniósł 374,5 tys. zł, a drugi 179,3 tys. zł. Tak duże dysproporcje można było dostrzec już w 2009 r. Widać wyraźnie jak obawa przed ryzykiem kursowym, które na dobre zaczęło się dawać Polakom we znaki od jesieni 2008 r., przełożyła się na rynek walutowych kredytów mieszkaniowych. Wcześniej kredyt walutowy był zazwyczaj o 30-50 proc. wyższy niż złotowy.

W wyniku takich preferencji przewaga kredytów złotowych jest domeną mniejszych miast, gdzie nieruchomości są tańsze. W większych miejscowościach, gdzie za mieszkanie trzeba zapłacić znacznie więcej, dominują kredyty walutowe. To właśnie na tych rynkach obostrzenia w udzielaniu kredytów walutowych mogą dać się we znaki zarówno klientom, jak i sprzedającym nieruchomości. Jeszcze trudniejsza może okazać się sprzedaż większych mieszkań, bowiem wielu zainteresowanych nie będzie chciało zaakceptować wyższej raty i zdecyduje się na mniejszy lokal lub przełoży zakup.

Halina Kochalska,
Analityk Gold Finance